Kugiel Ziemniaczany po Lubelsku
Tradycyjne, sycące danie kuchni wschodniej Polski, szczególnie popularne w okolicach Lublina. Przygotowuje się go z tartych ziemniaków, jajek, boczku i cebuli. Długo pieczony kugiel zyskuje zwartą strukturę, rumianą skórkę i głęboki, domowy aromat. To klasyczna potrawa wiejska, podawana najczęściej z ogórkiem kiszonym lub zsiadłym mlekiem.
Czas przygotowania: 20 minut + (karmelizacja 75 minut)
Liczba porcji: ok. 10
Wartość energetyczna: ~ 325 kcal (1 porcja)
Blacha: 30×25 cm, wys. 5-6 cm
Składniki na ciasto:
- 2 kg ziemniaków (obrane)
- 300 g boczek wędzony surowy lub parzony
- 400 g cebuli
- 4 jajka
- sól i pieprz
- tłuszcz do formy
Przygotowanie krok po kroku:
Przygotowanie masy:
Boczek pokroić i wytopić na średnim ogniu.
Cebulę pokroić w drobną kostkę i zeszklić na tłuszczu z boczku. Dalej lekko przestudzić.
Ziemniaki zetrzeć drobno (sitko 2-3 mm). Nadmiar płynu częściowo odlać. Zachować osadzoną skrobię.
Podziel na 10 równych części, rozwałkuj na cienkie placki.
Łączenie masy:
Do ziemniaków dodaj jajka, boczek ze skwarkami, smażoną cebulę, sól pieprz.
Wymieszaj krótko do połączenia. Nie napowietrzać.
Pieczenie:
Blaty posmaruj tłuszczem. Masa wlana na wysokość ok 5-6 cm.
Piecz 20 minut w temp. 200 °C. Następnie zmniejsz temp. do 170 °C i piecz 75 minut.
- Po wyjęciu odstaw na 15 minut.
Wskazówka regionu:
Dawniej dawano kawałek chleba albo cienką warstwę smalcu i mąki. Wtedy spód się nie przypala i robi się chrupiący. Pamiętaj aby nie odlać całego soku z ziemniaków Odlej tylko nadmiar. Zostaw skrobię z dna miski i wlej ją z powrotem. To robi zwartą strukturę bez mąki.
Historia Kugla ziemniaczanego
Kugiel pochodzi z tradycji Żydów aszkenazyjskich.
Nazwa wywodzi się z jidysz i niemieckiego słowa oznaczającego „kulę” lub „zapiekankę”. Pierwsze kugle robiono z chleba lub makaronu. Pieczono go przed szabatem, żeby mieć ciepłe jedzenie następnego dnia. Większość dań przygotowywano w piecach chlebowych.
Dopiero później pojawił się kugiel ziemniaczany, gdy ziemniaki rozpowszechniły się w Europie (XVIII–XIX w.).
Jak trafił na Lubelszczyznę?
Region Lublin był kiedyś miejscem silnego przenikania kultur: polskiej, żydowskiej, ruskiej i kresowej. Na wsiach zaczęto dodawać boczek lub słoninę, smażyć cebulę i piec kugiel razem z chlebem. I tak powstała wersja lubelska – bardziej wiejska i mięsna.
Kugiel na wsiach występował również jako danie pieca chlebowego. Robiono go po wypieczeniu chleba, dalej wkładano garnek do stygnącego pieca. Tam piekł się kilka godzin. Dlatego miał grubą skórkę, był zwarty i smakował lekko „dymnie”. Ten sposób pieczenia stworzył jego charakter.
Kugiel ziemniaczany przetrwał do dziś, ponieważ od początku był daniem prostym, tanim i niezwykle sycącym. Przygotowywany z łatwo dostępnych składników, takich jak ziemniaki, cebula, jajka i tłuszcz, doskonale odpowiadał realiom życia na wsi i pozwalał wykarmić całą rodzinę jednym pieczeniem. Dodatkowo dobrze znosił przechowywanie i odgrzewanie, co czyniło go praktycznym posiłkiem na kilka dni. Z czasem kugiel stał się nie tylko jedzeniem codziennym, lecz także potrawą kojarzoną z domem, rodziną i tradycją. To właśnie połączenie prostoty, wartości odżywczych i silnego znaczenia kulturowego sprawiło, że danie to zachowało swoją popularność do dziś.
ha to niesamowite że ktoś jeszcze pamięta o tym daniu. Polecam dodać kurczaka smak nieziemski